die swartwoud

Die Swartwoud lê in die suidwestelike hoek van Duitsland, naby die grense van Frankryk en Switzerland. Die woude beslaan ‘n 170 km lang strook tussen Karlsruhe en Basel.  Bosbou is die belangrikste bedryf.  Laer af in die voetheuwels van die berge is daar ook heelwat wingerde en vrugteboorde.  Hier woon nie baie mense nie en die atmosfeer is heeltemal anders as die gejaagtheid van Duitsland se stedelike gebiede. 

Die landskap is prentjie-mooi, met golwende heuwels en berge tussen die baie valleie.  As mens op die agterpaaidjies ry, is daar elke paar kilometer nog ’n klein dorpie weggesteek in die voue van die groen heuwels.  Die plekkie hieronder is bekend vir sy warmwaterbronne.  Daar is ‘n paar eksklusiewe gesondheidsoorde hier waarheen mens kan kom om te ontspan en gepamperlang te word elke dag. 

Die dorpies en omliggende woude vloei harmonieus ineen.  Mens sien nie heinings of mure nie.  Huise word pynlik netjies in stand gehou.  In die somertyd is daar veelkleurige blome onder elke venster te sien.

Sommige plekke het die mooiste uitsigte oor die valleie, soos byvoorbeeld hierdie klein kerkie iewers langs die pad.  Agterlangs kan mens die kronkelpaaidjie sien wat hierdie dorpie met die volgende ene verbind.

Elke dorp het ’n gastehuis of hotel.  Ek neem aan dat hulle in die winter net so goed besigheid doen met besoekers wat kom ski, as in die somer wanneer baie stedelinge hier bietjie rus en son kom soek. 

Ek het gehou van hierdie hotel wat soos ’n koekoekklok lyk.  Alles werk, kompleet met deurtjies wat oop en toe klap elke uur.  Die groot klok se meganisme word aangedryf met ’n waterwiel wat deur ’n bergstroompie gevoed word.

Daar is baie plekkies in die omgewing wat mens te voet kan gaan besoek.  Daar is murasies van ou kastele in die berge.  Daar is baie watervalle in versteekte valleie.  Ek het eendag na een van hulle gaan stap.  Dit was ‘n stywe entjie se loop teen die steiltes uit, maar tog die moeite werd.  Ek hou van die atmosfeer in die woude:  Die klam koelte en die misterieuse skaduwees onder die bome.  Die geluid van bergstroompies, die wind wat suis deur die dennetakke en voëls wat roep.    

Ek het die foto hieronder geneem op pad terug van die waterval af.  ’n Seuntjie het alleen tussen die groot ou bome langs die pad gesit en boek lees.   

 

*     *     *

Plekname

Hierdie mooi land het die snaakste plekname. Sommer so onverstaanbaar-anders. Mens kan nie dink waar hulle aan die name gekom het nie. Ek het die ene hierbo afgeneem in die noorde van Wes-Australië, oppad na Paraburdoo. Hier is ’n paar voorbeelde van Australiese plekname wat die tong laat struikel of sommer net die lagspiere prikkel:

Humpybong
Mount Buggery
Poowong
Rooty Hill
Goonoo Goonoo
Dog Swamp
Gooloogong
Wonglepong
Boing Boing
Bong Bong
Mooball
Burrumbuttock
Chinaman’s Knob
Tittybong
Wagga Wagga.

Plek-plek op die agterpaaie van die Pilbara in die Noordweste kan mens jou verbeel jy is terug in Suid Afrika as jy jou oë op skrefies trek en dan na die landskap kyk. Die foto onder het ek iewers naby Newman geneem.

Nee wat. Ek dink nou met heimwee terug aan Suid Afrika se pragtige, beskrywende plekname wat so mooi op die oor val. Soos byvoorbeeld:

Wakkerstroom
Vaalwater
Vier-en-twintig-riviere
Soebatsfontein
Blyderivier
Dwaalboom
Pelgrimsrus.

Die lys is eindeloos. Een van my persoonlike gunstelinge is die naam van ’n plekkie tussen Dullstroom en Lydenburg: Lakenvlei.  As mens vroeg-oggend op ’n vars wintersmore daar verbyry sien jy altyd hoe die sagte mis soos ’n laken oor die vlei in die laagte lê. Daar naby staan daar ook ’n ou klipmurasie in die veld. Ek het nog altyd gedink dit sal ’n mooi foto maak.

Miskien volgende keer . . .

Die stoomtreine van Baquedano

Baquedano lê ongeveer 45 km buitekant Antofagasta in die woestyn op pad na Calama.  Toe ek in Chile gebly het, het ek honderde kere deur hierdie klein stowwerige plekkie gery sonder om te stop.   Daar is niks aantrekliks aan die handvol winkeltjies in die hoofstraat wat desperaat met mekaar kompeteer om koeldrank, skyfies en sjokelade aan reisigers te verkoop nie.

Baquedano se gloriedae was ongeveer tagtig jaar gelede, toe daar tot 50,000 mense onder haglike omstandighede op nabygelëe nitraatmyne gewerk het.  Hierdie mineraal is gebruik vir die maak van kunsmis en ook plofstof, totdat die Duitsers gedurende die tweede wêreldorlog ’n proses ontwikkel het om kunsmatige nitraat te vervaardig.  Die bedryf het toe oornag in duie gestort en al wat agtergebly het, is ’n paar verlate spookdorpe in die Atacamawoestyn waar die myne eens was. 

Tydens die nitraat-era was daar ’n besige stasie op Baquedano.  Die oorblyfsels hiervan kan vrylik deur verbygangers besigtig word.  Toe ek nou die dag weer vir die eerste maal in ’n paar jaar by Baquedano aankom, het ek besluit om gou die stasiegebou te gaan opsoek om die ou stoomtreine daar te gaan afneem.

Daar staan ’n handvol ou geroeste stoomlokomotiewe waar daar jare gelde ’n instandhoudingswerkwinkel moes gewees het.  Mense vertel dat die laaste ou stoomtrein tot in die laat sewentigerjare nog gewerk het.  Vandag staan alles stil en verlate, versteen in ’n oomblik van tyd in die helder woestynson.

 

Die werkwinkel se dak is plek-plek deurgeroes.  Alles is met ’n dik laag stof bedek.  Kleure en teksture het met die jare vervaag en dieselfde geword as die bleek en dorre landskap daar buite.

Hierdie ou stoomlokomotiewe het tipies 20 kg steenkool en 200 liter water per kilometer verbruik.  Dit moes groot beplanning gekos het om die treine aan die gang te hou:  Ek weet nie waar die steenkool vandaan gekom het nie, maar dit moes van ver af gewees het, aangesien dit in Chile ontgin word nie.  Water word vandag nog, soos honderd jaar gelede, met ‘n 230 km lang pyplyn uit die Andes na Baquedano gepomp.  Alles wat leef in en om die dorp is van hierdie water afhanklik.  Die ou stasie se watertenk staan agter die ou stasiegebou, lelik en leeg met die wind wat deur sy staalgeraamtes suis.

Die spoorlyn deur Baquedano verbind vandag nog die hawestad van Antofagasta met die binneland van Bolivië.  Passasiers word ook nog op hierdie lyn oor die Andes na Beunos Aries in Argentinië vervoer.  Die hoogste passe is sowat 5,000 meter bo seespieel.

Vandag se treine wat by Baquedano verbykom is almal dieselaangedrewe.  Hulle vervoer nou jaarliks miljoene ton koper en voorraad tussen die ryk myne naby Calama en Antofagasta se hawe.

In Baquedano sal dinge seker nie vinnig verander nie.  Die ou treine word net al stowweriger.  (Dit reën nooit hier nie.)  Elke paar jaar is daar groot opwinding in die dorp as mense weer vreemde vlieende voorwerpe in die woestyn se naghemel gewaar.  (Meeste Chilene is oortuig dat VVV’s bestaan.)

Daar is ook ’n paar aangetekende gevalle waar van die dorp se inwoners deur Chile se misterieuse woestynmonster, die legendariese en gevreesde chupacabra, aangeval en/of verskeur is.   Hehe.

Met al bogenoemde feite in ag geneem is ek dus redelik oortuig dat ek alles wat die moeite werd is om te sien in hierdie plekkie, wel gesien het.

 

 

*      *      * 

Opnuut bly

 

As die onthou van ‘n gestorwe somer se lag en vreugdeslig

jou aftrek in die leegheid van ‘n koue wintersnag se swart

en jou lank in stilte laat, alleen in gedempte skemering;

leen dan net gou die herfsblare van jou gedagtes aan die wind

en dans dan na die deuntjie van ‘n nuwe lied, met blye hart,

totdat gister se goue lower weer sag hul pad na jou voete vind.

 

Want die kosbaarheid van ‘n handvol volmaakte diamante

lê nie in die tydloosheid van elke steen se hard en koud.

Dis juis die nuutgebore oggendson se helder strale

wat vir almal, kosteloos en in sy afgemete sirkeltyd

al ons klein en kosbaar oomblikke weer laat flits, en so

die brose skitter-blink in ‘n elke nuwe lewensdag ontsluit.

 

•    •    •